Có hay không sự may – rủi của số phận?

Bởi sharingdo
Nhân gian ý niệm rằng, mỗi người tất cả chúng ta sinh ra đã có sẵn một số phận bề trên định đoạt cho mình, vậy nên sướng hay khổ không phải do mình mà là do định mệnh ! Đến giày dép cũng còn có số nữa là người ! Vậy phải chăng mỗi người sinh ra trên toàn cầu này đều đã có một số phận an bài ?

Số phận = nghiệp nhân + nghiệp quả!

Kinh sách nhà Phật cho biết, cách nay hơn 25 thế kỷ, Đức Phật đã giác ngộ một cách chân xác về sự sống sót của mọi vật trong thiên hà là do nguyên tắc duyên khởi : “ Nếu cái này hiện hữu, thì cái kia hiện hữu ; nếu cái này không hiện hữu, thì cái kia không hiện hữu. Nếu cái này sinh khởi, thì cái kia sinh khởi ”. Điều đó có nghĩa là cái gì sống sót trên đời cũng có nguyên do của nó.

Định luật bảo toàn năng lượng có nội dung tương tự như sau: “Năng lượng không tự sinh ra cũng không tự mất đi mà chỉ chuyển từ dạng này sang dạng khác hay chuyền từ vật này sang vật khác”. Vận mệnh con người cũng không tồn tại ngoài quy luật ấy.

Có thể diễn giải dễ hiểu hơn quan điểm của Đức Phật là sự tồn tại của mỗi con người với vận mệnh khác nhau phần lớn đều là kết quả của quá trình gieo trồng nhân trước đó một hoặc nhiều kiếp. “Tất cả chúng sinh đều mang theo nghiệp của chính mình như một di sản, như vật di truyền, như người chí thân, như chỗ nương tựa. Chính vì nghiệp riêng của mỗi người mỗi khác nên mới có cảnh dị đồng giữa các chúng sinh” – (Kinh Trung A Hàm). 

Có hay không sự may - rủi của số phận? ảnh 1

Trong bài viết “Những quan niệm về số mệnh” tác giả Phan Minh Đức lý giải rằng,  từ ngàn xưa đã có nhiều quan niệm về số mệnh. Số mệnh hay số phận là quan niệm của Túc mệnh luận, Định mệnh luận và Thiên mệnh luận, Thần ý luận.

Túc mệnh luận cho rằng mỗi người có một số mệnh do quá khứ an bài. Định mệnh luận tương tự như Túc mệnh luận, cho rằng mỗi người có một số mệnh đã định sẵn, khẳng định tuyệt đối con người bất khả kháng số mệnh, mọi nỗ lực thay đổi số mệnh của con người đều vô ích. Thiên mệnh luận cho rằng số mệnh của con người được ông Trời (Thiên) định sẵn, đó gọi là mệnh Trời, con người không thể nào làm khác được.
Thần ý luận tương tự như Thiên mệnh luận, cho rằng số mệnh của con người do Thượng Đế hoặc các thần linh quyết định, mọi thành bại, được mất, vinh nhục, khổ vui… đều do ý của Thượng Đế hoặc các thần linh (cũng như người Trung Hoa gọi là ý Trời-Thiên ý). Các luận thuyết này đều phủ nhận vai trò tự thân của con người, phủ nhận vai trò của con người đối với cuộc đời và thế giới mình đang sống.

Đề cập đến yếu tố định mệnh con người do đấng Tạo Hóa an bài sắp xếp như ý niệm của 1 số ít học thuyết, giáo phái, Đức Phật đặt câu hỏi, nếu bảo rằng con người là tạo vật hoàn hảo nhất của Phạm Thiên ( Brahma, đấng Sáng Tạo, đấng Tối Cao ) thì tại sao lại có người câm điếc, kẻ mù lòa, người bị dị tật bẩm sinh, kẻ là quái thai còn trong bụng mẹ ? Tại sao có người mưu trí, kẻ đần độn ; người chết yểu, kẻ sống lâu ; người giàu sang, kẻ nghèo nàn ? Nếu bảo rằng trần gian là tạo vật của một đấng tối cao có rất đầy đủ oai lực, toàn năng, toàn trí thì tại sao trần gian không hoàn mỹ ? Tại sao trần gian lại sự không tương đồng, trần gian có thiên hình vạn trạng và luôn xích míc, xung đột ? Loài vật ăn tươi nuốt sống lẫn nhau, con người tàn hại lẫn nhau cũng do ý chí của đấng tối cao sao ?

Có hay không sự may - rủi của số phận? ảnh 2

Cũng là con người nhưng tại sao lại có người hiền người dữ? Những con người hung ác bạo tàn cũng là do đấng tối cao tạo ra ư? Chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh thường xuyên diễn ra, nếu thế gian là tạo vật của Đấng Tối Cao, lẽ nào Đấng Tối Cao lại điên rồ đến mức sáng tạo ra thế gian rồi lại làm hư hỏng thế gian?…

Từ đó cho thấy Đấng Tạo Vật, Đấng Tối Cao Sáng Tạo, Đấng Tạo Hóa chỉ là nhân vật giả định hay mẫu sản phẩm của trí tưởng tượng khi con người chưa tìm ra được lời giải đáp cho những vướng mắc về những hiện tượng kỳ lạ trong đời sống, nguồn gốc của con người, nguyên do của ngoài hành tinh. Theo quan điểm của Đức Phật, con người và quốc tế được hình thành từ vô số điều kiện kèm theo, nhân duyên, không do một đấng tối cao hay một thần linh nào tạo ra cả. Cũng không có số mệnh, định mệnh buộc con người phải phục tùng, lúng túng. Theo Đức Phật, những gì con người lầm tưởng là số mệnh đều là Nghiệp nhân và Nghiệp quả của mình tạo ra trong hiện tại và quá khứ. Suy nghĩ, lời nói, hành vi, việc làm có chủ tâm, có ý muốn, dự tính là nghiệp nhân và tác dụng của nó là nghiệp quả. Những tâm lý, lời nói, hành vi có tác ý tạo thành kinh nghiệm tay nghề, thói quen và thiết kế xây dựng nên tính cách, đậm chất ngầu của con người, tạo ra cái mà người ta cho là số phận. Do nghiệp nhân trong quá khứ mà con người phải sinh ra trong thực trạng như thế nào, ở đâu, vào khi nào ; do nghiệp nhân trong quá khứ với nghiệp nhân hiện tại tạo nên thân phận, đời sống con người, giàu sang, nghèo khó, niềm hạnh phúc hoặc khổ đau …

Gieo tính cách, gặt số mệnh    

Ở góc nhìn khoa học tâm ý và xã hội học, một nhà tâm lý học của Mỹ từng nói : “ Gieo xuống một hành vi, thu hoạch một loại thói quen, gieo xuống một loại thói quen, thu hoạch một loại tính cách, gieo xuống một loại tính cách, thu hoạch một loại vận mệnh ”. Thật vậy, một người biết nhìn xa trông rộng thường nuôi dưỡng cho mình một thói quen tốt từ sớm, vì họ biết sự quan trọng của nó so với cuộc sống mình. Có nhiều câu truyện vật chứng cho đánh giá và nhận định này. Câu chuyện thứ nhất : một công ty xuyên vương quốc ra thông tin tuyển dụng nhân viên cấp dưới cho nhiều vị trí khác nhau với mức lương rất mê hoặc. Rất nhiều người đã tới, qua nhiều vòng tuyển chọn gắt gao, những ứng viên có trình độ học vấn cao, tướng mạo xinh xắn, tư chất nhanh gọn, mưu trí … đã được lựa chọn vào vòng ở đầu cuối.

Có hay không sự may - rủi của số phận? ảnh 3

Sau khi tất cả các ứng viên đều có mặt, vị Tổng giám đốc nhìn qua một lượt với vẻ rất hài lòng, rồi như có vẻ chợt nhớ ra điều gì đó, ông nói: “Tốt lắm! Nhưng giờ tôi phải đi ra ngoài một lát, mọi người hãy đợi tôi”. Nói rồi ông rảo bước ra khỏi phòng.

Ngay lập tức căn phòng liền nhốn nháo, người nào người nấy đều tranh thủ ngắm nghía căn phòng với vẻ rất thú vị. Vài người còn háo hức ngồi thử lên chiếc ghế của Tổng giám đốc, xem tài liệu này, lật tài liệu kia để thử xem cảm xúc như thế nào. Những người còn lại thấy vậy cũng không nén nổi tò mò, vậy quay căn bàn sang chảnh, trầm trồ không thôi. Năm phút sau, vị Tổng giám đốc quay trở lại, dõng dạc công bố : “ Cuộc phỏng vấn kết thúc. Tất cả đều bị loại ”. Mới chỉ mấy phút trước ai nấy đều mặt mày hớn hở, mà chỉ trong thoáng chốc, người nào người nấy ngẩn ngơ, không hiểu chuyện gì đang xảy ra. “ Rất xin lỗi, nhưng công ty chúng tôi từ trước tới giờ không nhận những ai tùy tiện chạm vào đồ của người khác “ – ông nói. Câu chuyện thứ hai : một nhóm sinh viên sau khi tốt nghiệp ĐH, rủ nhau cùng đến ứng tuyển tại một tập đoàn lớn có nổi tiếng. La Minh cùng những người bạn của mình nhanh gọn vượt qua được những vòng phỏng vấn bởi sự siêng năng khi còn trên giảng đường. Nhưng điều kỳ lạ là, sau khi bước ra khỏi phòng nhân sự, người bạn nào của La Minh cũng nói rằng, họ hỏi câu rất đơn thuần, nhưng sau cuối không nhận ai trong chúng tôi, chúng tôi cũng không hiểu tại sao. La Minh có chút hơi do dự, nhưng nhanh gọn lấy lại sự tỉnh bơ, bẻ cổ áo lại cho chỉnh tề rồi tự tin bước vào. Vừa tới cửa, anh liếc thấy có một cục giấy vụn rất không vừa mắt trên nền nhà. La Minh tiện tay cúi xuống, nhặt cục giấy lên, vừa định cho vào thùng rác thì người phỏng vấn bỗng dưng cất tiếng nói khiến anh không khỏi giật mình : “ Khoan đã ! Anh hãy mở cục giấy ra đi “. La Minh gỡ nhẹ cuộn giấy và không khỏi quá bất ngờ khi thấy một dòng chữ lớn : “ Chúc mừng ! Anh đã được nhận vào làm ”.

 Đổi số có được không?

Từ quan điểm của Đức Phật về nghiệp nhân, nghiệp quả trong hiện tại và quá khứ mà suy rộng ra có thể nói để thay đổi vận mệnh cuộc đời con người còn cần phải nỗ lực học tập, nghiên cứu, lao động miệt mài. Tài năng, niềm đam mê khi được khai thác triệt để, kích thích đúng thời điểm sẽ tạo sự đột phá thành bước ngoặt rất lớn giúp chúng ta cải hoán vận mệnh. 

Vì lẽ đó, trong những buổi thuyết pháp, những sư thầy thường nói với Phật tử rằng, mỗi Phật tử cần thiết kế xây dựng cho mình kế hoạch thao tác rõ ràng với tiềm năng phấn đấu đơn cử cho từng quá trình. Sau đó, hãy tự “ lên dây cót niềm tin ” bằng cách khi đạt được tiềm năng đã định thì thưởng cho chính mình một chuyến du lịch hoặc một món đồ nào đó quý giá mà mình muốn chiếm hữu từ lâu. Ví như một học viên mưu trí, ham học và hiệu quả học tập vẫn luôn đạt loại ưu ; nhưng nếu cha, mẹ đưa ra điều kiện kèm theo với phần thưởng là một chiếc xe đạp điện hoặc một vật phẩm mà em đặc biệt quan trọng yêu dấu để làm động lực cho em đạt tác dụng học tập cao hơn nữa thì chắc như đinh em học viên này sẽ nỗ lực, nỗ lực học tập ngày đêm, tạo thành tích điển hình nổi bật để giành được phần thưởng đó. Như vậy, ngoài sống tu tập, đạo đức, mỗi Phật tử cần phải biết khai thác triệt để sức mạnh trí tuệ, tư duy đang tiềm ẩn trong mỗi con người tất cả chúng ta, tạo bước ngoặt từ nhỏ đến lớn để đổi khác trọn vẹn số phận. Một điều cần chú ý quan tâm nữa là nếu ai đó có được số giàu sang, sung sướng, khỏe mạnh mà chỉ lo tận hưởng, sống bạc ác … thì phước báu có như biển rồi cũng sẽ cạn.

You may also like

Để lại bình luận